{"id":1155,"date":"2011-06-13T08:25:16","date_gmt":"2011-06-13T06:25:16","guid":{"rendered":"http:\/\/quentinrpg.pl\/?page_id=1155"},"modified":"2011-06-13T08:25:16","modified_gmt":"2011-06-13T06:25:16","slug":"potega-imion","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/?page_id=1155","title":{"rendered":"Pot\u0119ga imion"},"content":{"rendered":"

Materia \u015bwiata w grach fabularnych utkana jest ze s\u0142\u00f3w. Nie ma nic wa\u017cniejszego ni\u017c przebiegaj\u0105ca na r\u00f3\u017cnych poziomach rozmowa \u2013 bez niej siedz\u0105cy w milczeniu gracze i Mistrz Gry nie graliby. Bez kart, ko\u015bci, podr\u0119cznika, map nadal mo\u017cna bawi\u0107 si\u0119 grami fabularnymi. Za\u015b grupa wyposa\u017cona we wszystkie mo\u017cliwe erpegowe gad\u017cety, kt\u00f3ra b\u0119dzie siedzie\u0107 w milczeniu, w nic nie zagra. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki deklaracjom, opisom i dialogom opuszczamy zwyk\u0142y pok\u00f3j i przenosimy si\u0119 do uniwersum Warhammera<\/em>, Legendy Pi\u0119ciu Kr\u0119g\u00f3w<\/em> czy Wolsunga<\/em>.<\/p>\n

J\u0119zyk jednocze\u015bnie jest budulcem kultury (ksi\u0105\u017cek, film\u00f3w, komiks\u00f3w, sposob\u00f3w wys\u0142awiania si\u0119 czy przys\u0142\u00f3w) i odbiciem zachodz\u0105cych w niej proces\u00f3w \u2013 i ta jego dwoista natura ma ogromny wp\u0142yw na gry fabularne oraz sam akt grania. Nie wdaj\u0105c si\u0119 w naukowe analizy i teoretyczne niuanse, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce przez wieki istnienia j\u0119zyki europejskie wytworzy\u0142y pola wsp\u00f3lnych znacze\u0144. Przyk\u0142adowo, kolor czarny kojarzy si\u0119 z noc\u0105, niebezpiecze\u0144stwem, tajemnic\u0105, z\u0142em, za\u015b bia\u0142y z dniem, s\u0142o\u0144cem, \u017cyciem, dobrem. Dlatego w\u0142a\u015bnie szwarccharakter jest przeciwnikiem rycerza w l\u015bni\u0105cej zbroi. Chc\u0105c nie chc\u0105c, scenarzy\u015bci, Mistrzowie Gry i gracze, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 j\u0119zykiem, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do kulturowego dziedzictwa. Tym samym w trakcie komunikacji, jak\u0105 jest sesja RPG, przywo\u0142uj\u0105 nieustannie r\u00f3\u017cne konteksty \u2013 takie jak ich osobiste do\u015bwiadczenia, \u015bwiat opisany w podr\u0119czniku, przeczytane ksi\u0105\u017cki fantasy, szkolna wiedza, dorobek kultury polskiej i szeroko poj\u0119tej tradycji europejskiej.<\/p>\n

Barwna narracja, nazwy, kt\u00f3re automatycznie kojarz\u0105 si\u0119 z danym systemem, a tak\u017ce s\u0142owa-klucze pomagaj\u0105 w uwiarygodnieniu rozgrywki i pozwalaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107 intencje Mistrza Gry czy pozosta\u0142ych graczy. Znane z podr\u0119cznika okre\u015blenia na krainy i potwory zwyczajnie u\u0142atwiaj\u0105 komunikacj\u0119 i zrozumienie. Gdy pada konkretne s\u0142owo oznaczaj\u0105ce trzyg\u0142ow\u0105 panter\u0119, prowadz\u0105cy natychmiast wywo\u0142uje w wyobra\u017ani graj\u0105cych zbli\u017cony obraz potwora, z kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 walczy\u0107. Podobnie dzia\u0142aj\u0105 imiona znanych postaci ze \u015bwiata gry \u2013 wywo\u0142uj\u0105 automatyczne skojarzenia, kt\u00f3re w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu s\u0105 zbli\u017cone. Analogicznie funkcjonuje wykorzystywanie symboli, metafor, nazw zaczerpni\u0119tych z \u201ekulturowego podr\u0119cznika\u201d, czyli ksi\u0119gi, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142niamy ca\u0142e swoje \u017cycie, ogl\u0105daj\u0105c filmy, ucz\u0105c si\u0119 i czytaj\u0105c. Przecie\u017c podstawka do M\u0142otka<\/em> nie powsta\u0142a w pustce, tylko te\u017c bazuje na materiale o wiekowej tradycji. Nie warto zamyka\u0107 si\u0119 na ogrom proponowanych nam mo\u017cliwo\u015bci. Odci\u0119cie si\u0119 od kulturowego dziedzictwa i twierdzenie, \u017ce RPG nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z mitami, literatur\u0105 pi\u0119kn\u0105, histori\u0105 jest zwyczajnie bezsensowne, a co najwa\u017cniejsze niemo\u017cliwe, bo i tak nie uciekniemy przed j\u0119zykiem. Na dodatek niewykorzystywanie szerokiego kontekstu kulturowego jest jak ignorowanie setek dodatk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby wzbogaci\u0107 nasze hobby.<\/p>\n

Erpegowcy bardzo du\u017co m\u00f3wi\u0105 o barwnych opisach i ich wy\u017cszo\u015bci nad ka\u017cd\u0105 inn\u0105 form\u0105 grania, lub \u2013 przeciwnie \u2013 atakuj\u0105 je za przynudzanie. Mnie nie interesuje ten odwieczny sp\u00f3r. Chc\u0119 pokaza\u0107, \u017ce trafne imi\u0119 Bohatera Niezale\u017cnego czy nazwa magicznego miecza mo\u017ce w niezwyk\u0142y spos\u00f3b urozmaici\u0107 gr\u0119, a tak\u017ce u\u0142atwi\u0107 zadanie prowadz\u0105cemu. Graj\u0105c w gry fabularne, nale\u017cy \u015bwiadomie wykorzystywa\u0107 j\u0119zyk. U\u017cywa\u0107 go celowo, a nie przypadkowo. Zamiast losowa\u0107 imiona z tabeli, po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 na w\u0142a\u015bciwe ich dobranie. Zamiast wymy\u015bla\u0107 nazw\u0119 miejsca na poczekaniu, zastanowi\u0107 si\u0119, co najlepiej skusi czy wystraszy dru\u017cyn\u0119. W ko\u0144cu nie bez powodu J.R.R. Tolkien nazwa\u0142 cel podr\u00f3\u017cy Froda G\u00f3r\u0105 Przeznaczenia, a nie Pag\u00f3rkiem Stokrotek. Pomy\u015blcie o konsekwencjach odbioru ca\u0142ej ksi\u0105\u017cki, gdyby we W\u0142adcy pier\u015bcieni<\/em> w sercu Mordoru znajdowa\u0142a si\u0119 g\u00f3ra o takiej wdzi\u0119cznej nazwie. Pomijaj\u0105c zupe\u0142nie inn\u0105 wizualizacje miejsca, wyczyn dw\u00f3ch hobbit\u00f3w nagl\u0119 mocno straci\u0142by na donios\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Autorzy scenariuszy, kt\u00f3re od lat przychodz\u0105 na Quentina<\/strong>, niemal nigdy celowo nie wykorzystywali j\u0119zyka do kreowania \u015bwiata gry, sygnalizowania konwencji i nakierowywania graczy. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w imiona wa\u017cnych bohater\u00f3w niezale\u017cnych sprawiaj\u0105 wra\u017cenie wybranych z musu. Dodatkowo scenarzy\u015bci cz\u0119sto chyba nie czytaj\u0105 ich na g\u0142os, gdy\u017c wiele z nich jest zwyczajnie \u015bmiesznych. Na podstawie obserwacji mo\u017cna wyodr\u0119bni\u0107 trzy tendencje w chrzczeniu BN-\u00f3w.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Genericowy Hans i obowi\u0105zkowa Lilith<\/strong><\/p>\n

Niekt\u00f3re systemy dorobi\u0142y si\u0119 tradycyjnych imion. W scenariuszach do Warhammera<\/em> niemal na pewno pojawi si\u0119 kto\u015b, na kogo wo\u0142aj\u0105 Hans, Kurt, Anna lub Catherin. Natomiast w przygodzie do \u015awiata Mroku<\/em> obowi\u0105zkowo wyst\u0105pi\u0105 Lilith (chyba by\u0142y ze dwie edycje Quentina<\/strong>, kiedy to imi\u0119 w og\u00f3le si\u0119 nie pojawi\u0142o) i Marcus. Do tego dochodz\u0105 imiona, kt\u00f3re z jakiego\u015b powodu ukochali sobie autorzy. Cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 Beatrycze, Krzysztof (co ostatnio potwierdzi\u0142o si\u0119, gdy czyta\u0142am stare teksty z MiM-\u00f3w<\/em>, gdzie jest od groma Krzy\u015bk\u00f3w w scenariuszach rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w Polsce), Bianca i odmiany imienia Geralt. Ciekawym zjawiskiem jest te\u017c sk\u0142onno\u015b\u0107 autor\u00f3w do u\u017cywania przer\u00f3\u017cnych ko\u0144c\u00f3wek \u201e-ik\u201d \u2013 Angelique, Monique i Veronique.<\/p>\n

Czasem u\u017cycie takiego ju\u017c skonwencjonalizowanego imienia mo\u017ce by\u0107 zabawne i skuteczne. Przyk\u0142adowo: wszyscy miastowi stra\u017cnicy w M\u0142otku<\/em> o imieniu Hans maj\u0105 sporo wdzi\u0119ku. Ale je\u015bli mamy nazwa\u0107 najwa\u017cniejszego adwersarza, to warto postara\u0107 si\u0119 odrobin\u0119 bardziej i wyr\u00f3\u017cni\u0107 go z t\u0142umu. Autor scenariusza powinien pami\u0119ta\u0107, \u017ce gracze prawdopodobnie spotkali ju\u017c kilku Hans\u00f3w i Marcus\u00f3w w swojej erpegowej biografii. Niech nie zlewaj\u0105 im si\u0119 w jeden hanso-marcusowy byt.<\/p>\n

Dziwaczne \u0142ama\u0144ce j\u0119zyka<\/strong><\/p>\n

Kolejna dominuj\u0105ca tendencja to nadmierne udziwnianie. Imi\u0119 postaci gracza lub Bohatera Niezale\u017cnego b\u0119dzie w trakcie sesji wielokrotnie powtarzane. Dlatego nie mo\u017ce by\u0107 trudne do wym\u00f3wienia. W przeciwnym wypadku w trakcie lektury scenariusza \u201emy\u015blowo przeskakujemy\u201d tak\u0105 posta\u0107 i ostatecznie zamiast Ilyveryneah czytamy: Ily\u2026 \u2013 aha, to on. Podobnie na sesji dru\u017cyna najprawdopodobniej uczyni z niego \u201etego na I\u201d. Dodatkowy problem to \u0142ama\u0144ce, kt\u00f3re po wielokrotnym powt\u00f3rzeniu zostaj\u0105 przerobione na \u0142atwiejsz\u0105 form\u0119 \u2013 cz\u0119sto prze\u015bmiewcz\u0105. I tak, zamiast zmaga\u0107 si\u0119 z mrocznym czarnoksi\u0119\u017cnikiem Pllaciferem, dzielna dru\u017cyna walczy z Platfusem.<\/p>\n

Na tak\u0105 przypad\u0142o\u015b\u0107 najcz\u0119\u015bciej cierpi\u0105 postaci elf\u00f3w, demon\u00f3w, anio\u0142\u00f3w, czarodziei. Czyli te, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 z tajemnic\u0105, magi\u0105, inno\u015bci\u0105. Je\u015bli decydujemy si\u0119 na obco brzmi\u0105ce imi\u0119, nale\u017cy je wielokrotnie wym\u00f3wi\u0107 samemu na g\u0142os i sprawdzi\u0107, jak odmienia si\u0119 przez przypadki. Dodatkowo warto spyta\u0107 kilku os\u00f3b, czy im przeczytanie wybranego s\u0142owa sprawi\u0142o jakie\u015b trudno\u015bci.<\/p>\n

Ni z gruchy, ni z pietruchy<\/strong><\/p>\n

Przede wszystkim jednak te nijakie lub powydziwiane imiona s\u0105 zwykle zupe\u0142nie nie dobrane do charakteru, wygl\u0105du czy roli, jak\u0105 odgrywa dana posta\u0107. Scenarzy\u015bci po\u015bwi\u0119caj\u0105 du\u017co czasu i wk\u0142adaj\u0105 sporo wysi\u0142ku w opisanie psychiki bohatera, nadaj\u0105 mu charakterystyczne cechy, dopieszczaj\u0105 statystyki, a nast\u0119pnie bior\u0105 pierwsze lepsze imi\u0119 z brzegu. To, jak nazywa si\u0119 heros gracza (w przypadku postaci pregenerowanych) lub BN, ma ogromny wp\u0142yw na jego odbi\u00f3r przez wszystkich uczestnik\u00f3w zabawy. To raczej oczywiste, \u017ce groz\u0119 w sercach poszukiwaczy przyg\u00f3d wzbudzi Gore Sto Bitew, a nie Xkobad (kt\u00f3rego wylosowa\u0142am w tabeli imion dla ork\u00f3w). Nazwanie pierwszego orka zaj\u0119\u0142o mi d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119, ale efekt jest zdecydowanie wart zachodu.<\/p>\n

Otworzy\u0142am pierwszy lepszy scenariusz, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez ostatnie lata nades\u0142any na Quentina<\/strong>, i znalaz\u0142am tam posta\u0107 Lazariela. Takie imi\u0119 mnie osobi\u015bcie kojarzy si\u0119 z \u0141azarzem lub Lazarusem, czyli wywo\u0142uje szereg kontekst\u00f3w religijnych. Dodatkowo ma w sobie spory potencja\u0142 neoromantyczny i uwa\u017cam, \u017ce doskonale pasuje do kap\u0142ana Morra, \u017cyj\u0105cego w kana\u0142ach Nosferatu, a tak\u017ce \u2013 dzi\u0119ki charakterystycznej ko\u0144c\u00f3wce \u201eel\u201d \u2013 nada si\u0119 dla upad\u0142ego anio\u0142a. W nades\u0142anym tek\u015bcie Lazariel to le\u015bny elf, kt\u00f3ry nie ma w sobie nawet odrobiny mrocznego pierwiastka i jest postaci\u0105 pozytywn\u0105.<\/p>\n

Kolejny przyk\u0142ad niedobranego imienia znalaz\u0142am z jednym z numer\u00f3w Magii i Miecza<\/em>, gdzie w scenariuszu opisano posta\u0107 Dru\u2019Donny. Prosz\u0119 ci\u0119, czytelniku, zastan\u00f3w si\u0119, z czym kojarzy ci si\u0119 takie imi\u0119. A teraz niespodzianka! Po pierwsze, nie jest to posta\u0107 \u017ce\u0144ska. Po drugie, jest to z\u0142y, pot\u0119\u017cny demon, kt\u00f3ry wykorzystuje naiwno\u015b\u0107 przyzywaj\u0105cych go mag\u00f3w. Po trzecie, adwersarz ten pojawia si\u0119 w przygodzie do Warhammera<\/em>. Czy s\u0142owo Dru\u2019Donna w jakikolwiek spos\u00f3b zasygnalizowa\u0142o kt\u00f3r\u0105\u015b ze sk\u0142adowych tego Bohatera Niezale\u017cnego?<\/p>\n

Jak ci\u0119 nazywaj\u0105, tak ci\u0119 zagraj\u0105<\/strong><\/p>\n

Aby pokaza\u0107, jak wa\u017cne jest imi\u0119, odwo\u0142am si\u0119 do jednej z ikon horroru \u2013 Freddy\u2019ego Krugera. O sukcesie Koszmaru z ulicy Wi\u0105z\u00f3w<\/em> zadecydowa\u0142o mi\u0119dzy innymi \u015bwiadome wykorzystanie j\u0119zykowych skojarze\u0144. W swojej ksi\u0105\u017cce Wes Craven opisuje, jak skonstruowa\u0142 imi\u0119 stworzonego przez siebie potwora. W roku premiery pierwszego filmu o poluj\u0105cym w snach monstrum ca\u0142e Stany Zjednoczone \u017cy\u0142y spraw\u0105 nastolatka, kt\u00f3ry zamordowa\u0142 w brutalny spos\u00f3b swoich dw\u00f3ch koleg\u00f3w. St\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 imi\u0119 Freddy, kt\u00f3re w tamtych czasach kojarzy\u0142o si\u0119 z czym\u015b niezrozumia\u0142ym, strasznym i z\u0142ym. Niemieckie nazwisko szponiastego mordercy mia\u0142o natomiast przywo\u0142ywa\u0107 nadal \u017cywy l\u0119k przed hitlerowcami i odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do koszmaru II wojny \u015bwiatowej. Nawet je\u015bli obecnie oba te konteksty s\u0105 ju\u017c mniej aktualne, posta\u0107 Freddy\u2019ego zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c wykorzysta\u0107 ich potencja\u0142. Podobne mechanizmy warto wykorzystywa\u0107 w grach fabularnych. Celowe dobieranie imienia wywo\u0142uje \u2013 dzi\u0119ki brzmieniu lub odwo\u0142aniu do znanych postaci historycznych \u2013 taki sam efekt jak opis. Je\u015bli chcemy zbudowa\u0107 nastr\u00f3j sielanki, wybieramy konkretne obrazy. Analogicznie, kreuj\u0105c m\u0142od\u0105 wie\u015bniaczk\u0119, nie nazwiemy jej Elwira, ale Hanka. No, chyba, \u017ce chcemy, aby niewinne dziewcz\u0119 spali\u0142 na stosie dru\u017cynowy \u0141owca Czarownic.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

W przypadku \u017ale dobranych imion mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 dwa niepo\u017c\u0105dane efekty. Nijakie, puste znaczeniowo, czyli nie kojarz\u0105ce si\u0119 z niczym imi\u0119 wa\u017cnej postaci mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce dru\u017cyna j\u0105 zupe\u0142nie zignoruje. Przyk\u0142adowo, gracze nie b\u0119d\u0105 pami\u0119ta\u0107, jak nazywa si\u0119 ich daimyo<\/em>, co sprawi, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 mniej przejmowa\u0107 wype\u0142nianiem swoich samurajskich obowi\u0105zk\u00f3w. Natomiast b\u0119d\u0105ce w sprzeczno\u015bci z charakterem bohatera imi\u0119 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do nieporozumienia lub wywo\u0142a\u0107 niepo\u017c\u0105dane emocje u graj\u0105cych. Spor\u0105 naiwno\u015bci\u0105 ze strony scenarzysty jest ochrzczenie podw\u00f3jnego agenta, kt\u00f3remu na pocz\u0105tku dru\u017cyna ma bezgranicznie ufa\u0107, imieniem Kain czy Judas.<\/p>\n

Trafne nazwy miejsc, przedmiot\u00f3w, zakl\u0119\u0107, zwierz\u0105t to kolejne narz\u0119dzie w r\u0119kach scenarzysty. Za pomoc\u0105 dobrze dobranych, przemy\u015blanych imion przekazujemy graj\u0105cym wskaz\u00f3wki, informacje i mamy wp\u0142yw na ich emocje. Warto pom\u0119czy\u0107 si\u0119 i przemy\u015ble\u0107 kwesti\u0119 nazwania wa\u017cnych element\u00f3w spisywanej przez nas fabu\u0142y.<\/p>\n

Magda Madej-Reputakowska <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Materia \u015bwiata w grach fabularnych utkana jest ze s\u0142\u00f3w. Nie ma nic wa\u017cniejszego ni\u017c przebiegaj\u0105ca na r\u00f3\u017cnych poziomach rozmowa \u2013 bez niej siedz\u0105cy w milczeniu gracze i Mistrz Gry nie graliby. Bez kart, ko\u015bci, podr\u0119cznika, map nadal mo\u017cna bawi\u0107 si\u0119 grami fabularnymi. Za\u015b grupa wyposa\u017cona we wszystkie mo\u017cliwe erpegowe gad\u017cety, kt\u00f3ra b\u0119dzie siedzie\u0107 w milczeniu,Czytaj dalej…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11112,"featured_media":0,"parent":1117,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1155","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1155\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.quentinrpg.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}